Onderwerpen en sprekers

Plenair

Psychedelica bij patiënten met stemmingsklachten in palliatieve zorg

prof.dr. Robert Schoevers, psychiater
afdelingshoofd Psychiatrie UMCG

Depressieve klachten komen veel voor bij patiënten met chronische ziekten zoals COPD en hebben een grote invloed op welbevinden van patiënten en naasten. Behandeling met antidepressiva of psychotherapie is slechts beperkt effectief, en het duurt vaak lang voor verbetering optreedt.
Psilocybine ('ingrediënt van paddo's') wordt gezien als veelbelovend bij deze patiëntengroep vanwege een verwacht groot effect op stemming en welbevinden. Vanuit het UMCG coördineren we een Europese dubbelblinde gerandomiseerde studie naar de behandeling van depressie bij patiënten met COPD i.s.m. met longartsen, patiënten en familieleden.

In deze lezing wordt een overzicht gegeven van de huidige stand van zaken in dit wetenschapsgebied, van de hypotheses en de opzet van de PsyPal studie, en zo mogelijk van eerste bevindingen.

Naar het volgen van de lezing heeft de bezoeker:
- een goed overzicht over werking en mogelijke bijwerkingen van de toepassing van psychedelica zoals psilocybine in de palliatieve zorg, de wetenschappelijke onderbouwing, en de kennishiaten waarvoor nader onderzoek noodzakelijk is.
- een goed beeld van de PsyPal studie, in- en exclusiecriteria en mogelijkheden om samen te werken bij het identificeren van mogelijk geschikte patiënten. 

 

Medicatiegebruik aan het einde van het leven: minder is meer?

Eric Geijteman MD PhD, internist-oncoloog
Erasmus MC, Rotterdam

 

Patiënten gebruiken in de laatste fase van het leven vaak veel medicijnen. Enerzijds is dit noodzakelijk omdat de symptoomlast toeneemt naarmate het overlijden nadert. Anderzijds worden heel veel, soms overbodige, medicijnen tot vlak voor het overlijden gecontinueerd. In deze voordracht zal ik ingaan op het optimaliseren van het gebruik van medicatie in de laatste fase van het leven.

Leerdoelen:
- Welke medicijnen dienen er in de laatste fase van het leven idealiter gestopt kunnen worden?
- Welke medicijnen dienen er in de laatste fase van het leven gestart te worden?

 

Zorg in de Stervensfase

dr. Jet van Esch, Specialist Ouderen geneeskunde en kaderarts palliatieve zorg
Laurens en Erasmus MC

 

 

Het herkennen en markeren van de stervensfase, de zorg en behandeling in die fase, zorg voor jezelf en tips en casuïstiek

Leerdoelen:
- De deelnemer is in staat de stervensfase te (h)erkennen en daarna te handelen.
- De deelnemer is zich bewust van zijn eigen normen en waarden betreffende overlijdende impact van sterven.

 

Zingeving bij ernstige COPD of ongeneeslijke longkanker: de rol van de longarts

prof.dr. Erik Olsman, hoogleraar Geestelijke Verzorging
Afdeling Gemeenschapsvorming & Zorg, Protestantse Theologische Universiteit

De diagnose "ongeneeslijke longkanker" of de derde exacerbatie in één kalenderjaar bij mensen die lijden aan ernstige COPD, zijn vaak signalen dat palliatieve zorg geïndiceerd is. Maar hoe zien patiënten hun toekomst en wat is daarin van wezenlijk belang? Zingeving gaat over wat voor patiënten belangrijk is ("what matters"). In deze sessie staan we stil bij zingeving van patiënten met levensbedreigende aandoeningen, in het bijzonder van patiënten met longaandoeningen.

Leerdoelen:
- Deelnemers kunnen zingeving bij hun patiënten met levensbedreigende longaandoeningen benoemen en daarbij aansluiten.
- Deelnemers kunnen zingeving in hun advanced care planning en poliklinische afspraken betrekken, zonder daarvoor extra tijd
  in te ruimen.

 

Casuïstiekbespreking

U wordt als deelnemer van harte uitgenodigd als voorbereiding op dit symposium, een casus voor te bereiden om tijdens de casusbespreking te kunnen presenteren. Stuur uw casus op naar info@morganiseren.nl.

 

 

Workshops

 

Complexe pijnbehandeling in de longgeneeskunde

drs. Remko Liebregts, anesthesioloog
Amsterdam UMC

 

 

Via de pijnsyndromen in de longgeneeskunde behandelen we een stuk fysiologie van (complexe) pijn en de behandeling.

Leerdoelen:

- Na het volgen van deze sessie bent u op de hoogte van de pijnsyndromen in de longgeneeskunde.
- Heeft u kennis genomen van de verschillende behandelmogelijkheden.

 

Proactieve zorgplanning bij ILD

Kelly van Doorn MSc, physician assistant
Leids Universitair Medisch Centrum

Proactieve zorgplanning een vast onderdeel maken van de zorg voor longpatiënten: hoe doe je dat? Deze workshop richt zich op praktijkimplementatie van proactieve zorgplanning (en gebruik maken van de sinds 2025 beschikbare betaaltitel). Daarbij wordt ingezoomt op proactieve zorgplanning en palliatie bij ILD patiënten. Deelnemers krijgen praktische handvatten om tijdig het gesprek aan te gaan over het ziektetraject, prognose, behandelkeuzes en kwaliteit van leven bij uiteenlopende, complexe en moeilijk voorspelbare interstitiële longziekten.

Na de workshop kunnen deelnemers:
- Proactieve zorgplanning implementeren in de eigen praktijk, volgens de geldende declaratieregels.
- In uiteenlopende ILD casuïstiek het moment voor proactieve zorgplanning markeren.
- Symptoomlast bij gevorderde ILD herkennen en palliatief benaderen, met oog 'shared decision making' en 'shared care'
  (multidisciplinaire- en transmurale samenwerking).

 

Communicatie

dr. Olaf Geerse, longarts i.o.
Amsterdam UMC

dr. Kris Mooren, longarts
Spaarne Gasthuis

Communicatie in de palliatieve zorg vraagt om vaardigheden, die in de opleiding tot arts niet voldoende aan bod komen. Anderzijds is communicatie de belangrijkste ‘skill’ in het werk met ongeneeslijk zieke patiënten.

Leerdoelen, kennis uitbreiden over de volgende onderwerpen:
- Slecht nieuws brengen.
- Bespreken van prognose.
- Omgaan met moeilijke emoties (boosheid, ‘hopeless/helplessness’, ontkenning).

 

Tips en tricks van een palliatief oncoloog

Sabine Netters, Internist-oncoloog
Carend en Antoni van Leeuwenhoek

In deze sessie wordt ingegaan op het voeren van het slecht-nieuwsgesprek in de palliatieve fase, met nadruk op het herstellen van vertrouwen en het maken van echte verbinding met patiënt en naasten. Aan de hand van praktische voorbeelden en ervaringen uit de dagelijkse oncologische praktijk worden handvatten gegeven om niet alleen slecht nieuws te brengen, maar ook ruimte te maken voor emoties, hoop en betekenis. Daarbij wordt aandacht besteed aan het verschuiven van een negatief naar een positief narratief en het werken met een zogenoemd tweesporenbeleid: eerlijk zijn over de medische situatie én tegelijkertijd oog houden voor wat nog wél mogelijk en waardevol is.

Leerdoelen:
- De deelnemer kan de belangrijkste elementen benoemen van een goed slecht-nieuwsgesprek, met aandacht voor verbinding,
  vertrouwen en het omgaan met emoties
- De deelnemer kan het principe van tweesporenbeleid toepassen, waarbij naast het bespreken van beperkingen ook actief
  wordt ingezet op het ondersteunen en herdefiniëren van hoop in de palliatieve fase.

 

Safety First:  Compassionate Care for distressing breathlessness in advanced disease.

Ms Kate Binnie, Palliative care Music Therapist, Yoga & Mindfulness teacher, Researcher
Wolfson Palliative Care Research Centre, Hull York Medical School, UK

An experiential session exploring how relational and embodied approaches can support co-regulation and de-escalation of distressing breathlessness in palliative care.

What we’ll do:

Theory 
Body-oriented practices foreground proprioception (body-in-space) and interoception (“the material me”). Working at the level of sensory input (bottom-up) we practice experiences of bodily security which – I argue – are foundational when supporting people whose lived experience is characterised by bodily doubt. I’ll briefly present some of the theory emerging from my PhD research into how and why relational activities that promote embodiment may be helpful for people living with chronic breathlessness and the psychosocial distress that often accompanies it.

Practice
We’ll enjoy a short “Body Breathing” practice (named by patients) which can be done sitting/standing/lying and is suitable for all.

Enquiry 
We’ll discuss the relevance of this approach to your own work – including how we can use our own breathing and embodied attention to reduce distress quickly, without reliance on cognitive reframing. This is particularly important because many people with advanced illness are not willing or able to engage with cognitive/behavioural approaches, especially under conditions of fatigue, fear or symptom escalation.

Learning objectives:
- To develop a fresh, compassion-focussed perspective on distressing breathlessness that moves beyond lungs–brain
   explanations to include embodied and relational experience.

 

 
Cultuursensitieve proactieve zorgplanning

drs. Anouk Putker, internist-oncoloog i.o.
Radboudumc

Praten over wensen, toekomstdoelen en het levenseinde is voor veel zorgverleners een uitdaging. De onderwerpen kunnen beladen zijn, de juiste tools ontbreken soms en tijd is altijd schaars. Wanneer je proactieve zorgplanning (PZP) vormgeeft met mensen met een andere culturele achtergrond dan je eigen, wordt die uitdaging nog groter. Het vraagt om extra sensitiviteit, kennis en vaardigheden.

In deze workshop krijg je praktische handvatten om cultuursensitief aan de slag te gaan met PZP, met specifieke aandacht voor patiënten met een islamitische culturele achtergrond. We verkennen veelvoorkomende waarden, overtuigingen en communicatievoorkeuren, en vertalen die naar concrete gespreksstrategieën die je direct kunt toepassen in de praktijk.

Leerdoel:
- Hoe pas je proactieve zorgplanning toe bij mensen met een islamitische culturele achtergrond, op een manier die
  cultuursensitief is én trouw blijft aan je eigen professionele waarden en identiteit?